ULUNTU EKUJOLISWE KULO
IMVELISO
Ukuthengisa
Izinto ekujoliswe kuzo
Ukuseka iinkampani ze BEE namaSebe kaRhulumente afuna iishedi ezilinganayo zeBEE.
IIProjekthi Ezinobuchule
Inkxaso yamashishini
Ukunika inkunzi
Inkxaso yasezilalini neyoluntu
Gxininisa kuphuhliso loluntu
Ubudlelwane nemibutho eyodwa
Amaqumrhu engxowa-mali yabafazi yexesha elizayo.
INKXASO YAMASHISHINI
Injongo yeNkxaso yamaShishini kukukhuthaza inkcubeko yoshishino phakathi Kwabantu Ebebekade Behlelelekile(HDP) ukunceda amashishini asele ekho eHDP nokulungelelanisa inguqu kumashishini Abantu Ebengahlelelekanga .(non HDP)
Injongo yotyalo lwentengiso ye BEE kukuvuselela ugcino-mali notyalo.Inkqubo yotyalo lwentengiso.I programu yotyalo lwentengiso iza kwalatha amathuba afanelekileyo okufumana ukufakwa kwiinkampani ezibhaliswe kwiJSE kwakhona - ithengise izabelo kwi HDP ngesaphulelo.Le iza kwenziwa ngokobudlelwane nenkampani ekujoliswe kuyo namaqela afanelekileyo e BEE. naza kuthi akwazi ukuphendula ngokubhekiselele kwiinkampani zeBEE ekujoliswe kuzo ize incede ingcibe ubudlelwane be BEE.
UPHUHLISO YOLUNTU NELALI
Injongo zoPhuhliso lweeLali noLuntu kukuphucula indlela yokufunyanwa kwengxowa-mali neenkonzo zokuxhasa amashishini kulungiselelwa abona Bantu bahluphekileyo namalungu avinjwe amathuba .Eyona njongo kukuxhasa uluntu neeprojekthi zophuhliso, ingakumbi ezo zidibanisa iqela labafazi, ulutsha nabakhubazekileyo.Into eza kuqinisekisa inguqu kubantu ebebekade behluphekile kwimimandla yoqoqosho.
UHLOLO LWENKXASO YAMASHISHINI OLUFIKELELEKAYO
Inkxaso yamaShishini iya kunceda Abantu Ebebekade Behlelekile (HDP's) I HDP ibhekisa kwabo bafumene intlungu phantsi kwengcinezelo yocalu-calulo ngenxa yebala, iyinto ekubhekiswa kuyo kuBantu abaMnyama baseMzantsi-Afrika (amaAfrikana, abeBala, kunye nama-Indiya).
Inkxaso yamaShishini iya kunikwa abo kukho ukuthatha inkxaxheba kwe HDP kubunini nakulawulo lwamashishini. Abaceli kufuneka babonakalise uthatho-nxaxheba olululo kuthatho-zigqibo zebhodi, zesigqeba solawulo ,zokuphatha nakumgangatho wokusebenza.
Kufuneka kubekho isuntswana lengozi kwi HDP ukwenzela ukuthatha ilinge.Oosomashishini mabancedise kweli linge, ngezi mali nangezinye iindlela.
Imkxaso yamaShishini inokuxhasa amalinge angalawulwa ngabaMnyama, ukubangaba kukho iplani ecacileyo eqinisekisa ubunini /ulawulo olunentsingiselo ngokwesithuba esivakalayo.
Inkxaso yamaShishini iya kuqala ngaloo mashishini abonakala ephilile.Kufuneka amashishini abe nempumelelo kangangokuba akwazi nokubuyisa nasiphina isixa-mali ngexesha lokuqhutywa kweshishini.
Inkxaso yamaShishini iya kunceda loo mashishini naloo malinge athobela imithetho yase Mzantsi Afrika.Lawo asebenza engenazo iilayisensi nobhaliso olululo okanye ophula nawuphi na umthetho , akazokuxhaswa.
UHLOLO OLWAMKELEKAYO LWEMVELISO
EYENZA IMALI
EKHAWULEZAYO
EGUQULAYO
Ubungakanani botyalo
Utyalo lusuka kuma R250 000 luye kuma Rm
Utyalo-mali lusuka kumaRm luye kuma R3m
Lusuka kuma R3m ukuya kuma R10m.Kwiimeko ezizodwa inokuphela kuma R20m.
Injongo enkulu/eyintloko
Ukulungelelanisa amashishini amatsha anabaniniwo nabalawuli abaMnyama abanesakhono/ingqondo yokuba ngamashishini amancinci naphakathi aphilileyo.
Ukulungelelanisa inguqu yamashishini kumgangatho wobubunini, wothatho-zigqibo nakowolawulo, nokukhuthaza ubunini obuphangeleleyo kubasebenzi
Iindidi zemibutho exhaswayo
Iinkampani ezingabhaliswanga
Isixa-mali sisonke sisuka kuma R10m ukuya kuma R50m
Iindidi zentengiso ezinkulu
Ukufumana izixhobo
Ukukhupha imali yokwenza izinto ezinkulu
Imali yexeshana
Ukufumana iilayisensi/ amashishini
Ukubuyisela izinto kwisimo sangaphambili/ukubolekisa neebhondi zokusebenza
Utyalo-mali okokuqala lusetyenziselwa ukukhupha imali zokwandisa amashishini.
Ukuthenga ulawulo
Ukungenisa ulawulo
Ukuthenga abasebenzi, Izicwangciso zobuninizabelo zabasebenzi
Iindidi zotyalo-mali
Ezamatyala(ezikhuselekileyo nezingakhuselakanga)
Izabelo ezingenanzala zamashishini
Amatyala akhuselekileyo
Amatyala akwaziyo ukutshintshwa atshintshwe abe zizabelo ezingenanzala zexesha elizayo.
Izabelo ezingenanzala ezikhethwayo( Abanini-zabelo abakhethiweyo bamkela ngaphambi kwabanye abanini-zabelo)
Izabelo eenkampani ezingenanzala
Amatyala akhuselekileyo
Amatyala atshintshekayo
Izabelo ezingenanzala ezikhethwayo
Izabelo zeenkampani ezingenzala
Imali iyonke ekujoliswe kuyo ebuyayo
% ngonyaka
UPHUHLISO LWEELALI NELOLUNTU
Uphuhliso lweelali neloluntu lwenza uluntu lukwazi ukufumana izabelo (equity) kwi-projekthi engenisa umvuzo nto leyo eza kubangela ukuphakama koqoqosho kwimimandla ebikade ihlelelekile.
UMGAQO WOKULINGANISA OFANELEKILEYO
Imibutho namaqela asekuhlaleni afanelekile ukuba ayifumane inkxaso
Uphuhliso lweelali nololuntu luya kunika ingqwalasela kuqala kwiiprojekthi .
Ezinezibonelelo ezomeleleyo.Ezo ziquka ukusekwa kwamathuba amatsha engqesho kwimimandla yoqoqosho ebikade ihlelelekile.
Uphuhliso lweelali nololuntu luya kutyala imali kwiiprojekthi ezinabanye abatyali-zimali okanye abakhupha inkxaso-mali. Inkxaso-mali iya kuba kwinxenye yotyalo-mali kwi projekthi yoluntu..
IMVELISO EYINTLOKO KUMGAQO WOKULINGANISA OFANELEKILEYO- KUPHUHLISO LWEELALI NELOLUNTU.
Ubungakanani botyalo-mali
Utyalo-mali lusukela kuma R2m ukuya kuma R10m
Injongo eyintloko
Iindidi zombutho
Akukho siqhobosho kudidi lombutho oxhaswayo.
Iindidi eziyintloko zentengiselwano .
Ilungiselelo lwenkxaso-mali yezabelo
Izinto eziguzulwayo
INYATHELO 1
Jonga iimfuno zemali ezifunekayo ukulungiselela amashishini ujonge nohlobo lwentengiso emalwenziwe.( ukuqalisa, ukwanda, okanye ukuthenga ngaphakathi, nokuthenga ngaphandle.)
Nayiphi na into ifuna imali, nokuba lishishini elitsha, ishishini elikhulayo, okanye esele likho koko lifuna ukutshintsha ubunini. Inyathelo lokuqala kukujonga ukuba ingakananina imali efunekayo. Ingaba kukuthenga ishishini okanye kukufumana inxenye yeshishini, ingakanani imali efunekayo?Ukuba yeyokwandisa -ingaba ingakanani imali efunekayo?
Ukuba yeyokuqalisa- ingaba yimalini efunekayo ?
INYATHELO 2
Buza umbuzo:Ingaba intengiselwano yotyalo-mali iyavumelana nomgaqo wokulinganisa?
UKUBA UFANELEKILE YIYA KWINYATHELO 3
INYATHELO 3
Ukubangaba ufanelekile, sincede uzalise le fomu yesicelo ishwankathelweyo jonga inyathelo 4
UKUBA UFANELEKILE YIYA KWINYATHELO 4
INYATHELO 4
Sithemba ukuba ukuqalisa uthetha-thethwano kukucela usomashishini ukuba angenise uphahla olufutshane malunga neshishini, adibanise nemithetho ebalulekileyo ehambelana nengcaciso.Le ke iquka ingcaciso ebhalwe kakuhle ngeshishini, ngabanini-shishini, abakhokeli, kunye nolawulo.Ngelishwa ke izicelo ezizaliswe zayekwa esithubeni azizokuqwalaselwa ukwenzela ukukhuthaza abantu bazisayine bazigqibe izicelo zabo.Ngelishwa akukho nto siza kuyixoxa nawe de usinike yonke inkcukacha esiyifunayo.Siya zijonga zonke izicelo size sikunike impendulo.
INYATHELO 5
Ngenisa isicelo sokufuna yemali.
Ukuba isicelo sakho sinazo zonke iimfuno ezifunwayo xa usenza isicelo semali, kwaye nentengiselwano ingena vingci kula macandelo emveliso, siza kwenza uvandlakanyo lokuqala olusekelezwe kwingcaciso esiyifumeneyo. Xa sibona ukuba isicelo sakho siza kuphumelela imali, siza kubiza ungenise I (Comprehnisive Application proposal )isiphakamiso sesicelo esifakwe yonke into. Esi siphakamiso siSicwangciso seShishini esigqibekileyo Bunisess Plan eza kuthi isetyenziselwe ukuhlola amathuba ngokuthe xaxe. Loo nto iya kunyanzela ukuba usoloko ungenisa i Business Plan ekumgangatho ophezulu.
INYATHELO 6
Dibana nesigqeba solawulo sentengiso sakwa NEF.
Isigqeba solawulo siza kufunda isicelo sakho esiqulungeneyo semali size sikubuze imibuzo size sicele ingcaciso eyongezelelweyo. Emva koko sikubizele entlanganisweni.
